-
Książki
Książki -
Podręczniki
Podręczniki -
Ebooki
Ebooki -
Audiobooki
Audiobooki -
Gry / Zabawki
Gry / Zabawki -
Drogeria
Drogeria -
Muzyka
Muzyka -
Filmy
Filmy -
Art. pap i szkolne
Art. pap i szkolne
O Akcji
Akcja Podziel się książką skupia się zarówno na najmłodszych, jak i tych najstarszych czytelnikach. W jej ramach możesz przekazać książkę oznaczoną ikoną prezentu na rzecz partnerów akcji, którymi zostali Fundacja Dr Clown oraz Centrum Zdrowego i Aktywnego Seniora. Akcja potrwa przez cały okres Świąt Bożego Narodzenia, aż do końca lutego 2023.z garbarni i olejarni) istniały w miasteczku. Mało kto wie, że w Kałuszynie mieszkali rabini cieszący się później sławą w społeczeństwie żydowskim. Najwybitniejszym z nich był Meir Szalom Rabinowicz, rabin w latach 1896-1902, który zasłynął z założonej przez niego szkoły rabinackiej. Ponadto wydał parę zbiorów poezji oraz kilka powieści, jak również swoje wspomnienia. W Kałuszynie działało także paru utalentowanych muzyków oraz poetów tejże narodowości. Chyba nie najgorszych, skoro trafili później do encyklopedii, słowników biograficznych i antologii. W często wznawianej Encyklopedii staropolskiej Zygmunta Glogera pod hasłem ,,cymbałki" znajdujemy fotografię Mordki Fajermana, ostatniego warszawskiego cymbalisty. Urodził się on około roku 1810 w Kałuszynie, a po wielkim pożarze, który miał miejsce w roku 1845, przeniósł się do Warszawy, gdzie zmarł w roku 1880. Fajerman był ojcem pięciorga dzieci, które utrzymywał ze swego muzykowania, i czuł się bardzo dumny, kiedy go porównywano do Jankiela z Pana Tadeusza. Słuchał go Gloger, kiedy tuż przed powstaniem styczniowym był na stancji w Warszawie (przebywał tam w latach 1858-1861). ,,Zachwycał grą i świetnym wykonawstwem polskich tańców, mazurków, polonezów (...). Cieszył się uznaniem i popularnością także wśród inteligencji i zawodowych muzyków"11 - zauważa Marian Fuks. Musiał się dobrze zapisać w pamięci mieszkańców Warszawy, skoro ,,Tygodnik Ilustrowany" zamieścił jego podobiznę, a popularny publicysta Wacław Szymanowski poświęcił mu tamże ciepłe wspomnienie. Z kolei w Antologii poezji żydowskiej, opracowanej przez Salomona Łastika, odnajdujemy co najmniej dwóch poetów urodzonych w Kałuszynie. Pierwszy z nich to Szmul Wulman (1896-1942), który w roku 1917 przeniósł się do Warszawy, gdzie wydał dwa tomiki poezji w języku jidysz. Drugim był Arie Szamri (1907-1978). W roku 1929 wyjechał on do Palestyny; w Tel Awiwie ogłosił następny tom wierszy A sztern in feld (Gwiazda w polu). Nie znam niestety tego języka, trudno mi więc orzec, czy w twórczości obu tych poetów dochodziła do głosu ich młodość spędzona w Kałuszynie. Jak wiadomo, nazwiska żydowskie były dość często tworzone od miejscowości, z których się wywodziły ich rodziny (Krakowski, Poznański, Warszawski). Być może było tak z urodzonym w Warszawie (w roku 1894) poetą Jozefem Lejzorem Kałuszynerem. Z kolei w pierwszych dniach września 1939 roku, a więc zanim nastąpiła niemal totalna zagłada kałuszyńskich Żydów, w stodole pod Kałuszynem popełnił samobójstwo poeta oraz powieściopisarz Szymon Horończyk (1889-1939). Poeci zawsze byli wyczuleni na Apokalipsę... Przed samą chyba bitwą z 11-12 września przez Kałuszyn przejeżdżał Jarosław Iwaszkiewicz, który miał się spotkać z resztą towarzystwa w lasku pod miasteczkiem. ,,W Kałuszynie tłok, ciemność, tabory wojskowe, pomieszane z wozami cywilnymi" - odnotował w swoim dzienniku autor Sławy i chwały12. I w wielkich, i w małych miastach współżycie Polaków z Żydami różnie się układało. Czas jednak oraz nostalgia tworzą często, wbrew gorzkiej pamięci, wyidealizowany obraz przeszłości, do której chętnie się wraca. Sam czytałem list, w którym Żydzi z Pułtuska nazywali to miasteczko ,,Wenecją Północy". Holokaust sprawił, iż dziejom kałuszyńskich Żydów został poświęcony jeden z rozdziałów książki wydanej w Tel Awiwie w 1971 roku pod redakcją wspomnianego już Szamriego oraz Natana Gelbara (Sefer Kału). Dowiadujemy się z niej, iż koła dawnych kałuszynian istniały nie tylko w Izraelu, lecz także w USA, Argentynie oraz we Francji. Dziś zapewne większość ich członków dawno nie żyje. Miał to być ważny punkt na mapie diaspory, skoro w poważnej encyklopedii
Szczegóły | |
Dział: | Ebooki pdf, epub, mobi, mp3 |
Kategoria: | eseje, felietony i publicystyka |
Wydawnictwo: | Iskry |
Rok publikacji: | 2007 |
Język: | polski |
Zabezpieczenia i kompatybilność produktu (szczegóły w dziale POMOC): | *Produkt jest zabezpieczony przed nielegalnym kopiowaniem (Znak wodny) |
Zaloguj się i napisz recenzję - co tydzień do wygrania kod wart 50 zł, darmowa dostawa i punkty Klienta.